Trường An thời Đường (长安, Cháng’ān) là kinh đô của nhà Đường, đặt ngay tại vị trí Tây An (西安, Xī’ān) ngày nay, và là một trong những thành phố lớn nhất thế giới đương thời. Thành rộng khoảng 78–87 km² tuỳ nguồn, dân số trong tường thành ước 800.000–1.000.000 người. Thành xưa gần như không còn, nhưng bạn vẫn đi được tới Đại Minh Cung, Đại Nhạn Tháp và vài điểm khác để hình dung nó.
Table of Contents
Trường An thời Đường rộng và đông đến mức nào?
Nhà Tuỳ khởi công xây thành Đại Hưng (大兴城, Dàxìng Chéng) năm 582, ở phía đông nam di tích thành Hán cũ. Năm 618, Lý Uyên (李渊, Lǐ Yuān) xưng đế, lập nhà Đường và đổi tên thành Trường An.
Chu vi thành khoảng 36 km. Wikipedia tiếng Anh ghi diện tích 78 km², báo The Paper (澎湃新闻, Péngpài Xīnwén) ghi khoảng 87 km², nên con số thường gặp là 78–87 km². Để dễ hình dung: tường thành Minh hiện nay ở Tây An chỉ bằng chừng một phần tám thành Đường lúc cực thịnh.
Về dân số, sử sách gọi đây là “thành một triệu dân” quanh năm 750. Nghiên cứu hiện đại ước 800.000–1.000.000 người trong tường thành. Riêng phủ Kinh Triệu (京兆府, Jīngzhào Fǔ) bao quanh thành có 1.960.188 người trong cuộc điều tra năm 742.
Thành được chia thế nào: hoàng thành, phường và chợ
Bố cục như một bàn cờ. Phía bắc là cung thành (宫城, Gōngchéng) nơi vua thiết triều và ở, bên dưới là hoàng thành (皇城, Huángchéng) chứa các cơ quan hành chính. Dân thường và quan lại ở trong ngoại quách (外郭城, Wàiguōchéng) bao quanh phía nam, đông và tây.
- Cổng thành: 12 cổng, mỗi cạnh 3 cổng.
- Trục chính: Chu Tước đại nhai (朱雀大街, Zhūquè Dàjiē) chạy bắc–nam, rộng khoảng 150–155 m tuỳ nguồn.
- Phố: 11 đại lộ bắc–nam và 14 đại lộ đông–tây.
- Phường (坊, fāng): khu dân cư có tường bao, khoảng 110 phường (một nguồn ghi 108).
Hai chợ nằm đối xứng hai bên trục: Đông Thị (东市, Dōngshì) và Tây Thị (西市, Xīshì), mỗi chợ rộng chín ô phố. Chợ Đông gom hàng từ nội địa phía đông nam, chợ Tây gom hàng nhập từ Tây Vực. Chợ mở từ trưa và đóng trước hoàng hôn. Theo Wikipedia, chợ đêm vẫn mọc lên dù có lệnh cấm năm 841.
Ba cung điện: Thái Cực, Đại Minh, Hưng Khánh
Thành có ba nơi ở và làm việc của vua theo từng thời kỳ:
| Cung | Chữ Hán, pinyin | Vị trí và vai trò |
|---|---|---|
| Thái Cực Cung | 太极宫, Tàijí Gōng | Cung thành đầu tiên, ở phía bắc trục chính |
| Đại Minh Cung | 大明宫, Dàmíng Gōng | Trên đồi Long Thủ, một trong những chỗ cao nhất thành; triều đình dọn vào từ năm 663 |
| Hưng Khánh Cung | 兴庆宫, Xìngqìng Gōng | Phía đông hoàng thành; trung tâm chính trị thời Huyền Tông (唐玄宗, Táng Xuánzōng) |
Trong ba nơi này, Đại Minh Cung là chỗ dễ đi nhất. Bài Đại Minh Cung có giá vé và cách đi chi tiết.
Vì sao Trường An đông người nước ngoài?
Trường An là điểm cuối phía đông của Con đường Tơ lụa trên bộ. Thương nhân và tu sĩ từ Ấn Độ, Ba Tư và Ả Rập đều tới. Người Túc Đặc (粟特, Sùtè, Sogdian) là một trong những cộng đồng thương nhân nổi bật ở đây.
Điều này để lại dấu ấn tôn giáo: các đền Hoả giáo và nhà thờ Cảnh giáo (Church of the East) được lập ở đây. Theo một số nguồn, một nhà thờ Hồi giáo cũng được lập năm 742, nay gắn với Đại Thanh Chân Tự trong khu Hồi Dân phố. Cộng đồng Hồi nay vẫn sinh sống ở Tây An, bạn xem thêm ở Hồi Dân phố. Câu chuyện giao thương này nằm trong Con đường Tơ lụa từ Trường An.
Huyền Trang (玄奘, Xuánzàng) cũng xuất phát từ Trường An sang Ấn Độ, rồi mang kinh về cất ở Đại Nhạn Tháp.
Thành bị phá khi nào và vì sao chỉ còn dấu vết?
Trường An bị tàn phá nặng trong loạn An Lộc Sơn (安禄山, Ān Lùshān) và trong cuộc nổi dậy của Hoàng Sào (黄巢, Huáng Cháo) những năm 881–883. Năm 904, quân phiệt Chu Ôn (朱温, Zhū Wēn) ra lệnh phá nhà cửa, chở vật liệu sang Lạc Dương (洛阳, Luòyáng) và buộc dân cùng vua Chiêu Tông (唐昭宗, Táng Zhāozōng) dời đi. Phần thị trấn còn lại, Tân Thành, nhỏ hơn 1/16 thành cũ.
Đến thời Minh, tường thành mới chỉ bao khu từng là hoàng thành và cung thành Tuỳ–Đường, rồi định tên Tây An. Vì vậy bạn chỉ còn gặp công trình Đường rời rạc, không còn một khu thành liền mạch.
Đi đâu ở Tây An để thấy Trường An thời Đường?
| Điểm | Có gì liên quan | Thông tin đã tra |
|---|---|---|
| Đại Minh Cung | Nền cung, Đan Phượng Môn dựng lại, bảo tàng; thành phần UNESCO 2014 | Vé 60 tệ (CNY); mở 08:30–18:00 từ 16/10 đến 14/04 |
| Đại Nhạn Tháp | Tháp xây năm 652, trong chùa Đại Từ Ân | Vé chùa 50 tệ vào mùa thường, leo tháp 30 tệ; xem giá khi đặt |
| Công viên Hưng Khánh Cung | Khu cung xưa, có Trầm Hương Đình (沉香亭, Chénxiāng Tíng) | Xem giá và giờ khi đặt |
| Đại Đường Bất Dạ Thành (大唐不夜城, Dàtáng Bùyèchéng), Đại Đường Tây Thị (大唐西市, Dàtáng Xīshì), Đại Đường Phù Dung Viên (大唐芙蓉园, Dàtáng Fúróng Yuán) | Các khu dựng lại theo phong cách Đường, không phải di tích gốc | Xem giá và giờ từng nơi khi đặt |
Nếu chỉ có một buổi, hãy chọn Đại Minh Cung vì quy mô nền cung cho bạn cảm giác rõ nhất về cỡ thành. Nếu ngại đi bộ nhiều, chọn Đại Nhạn Tháp, vì chùa còn sinh hoạt tu hành nên giữ giọng nhỏ và hỏi trước khi chụp ảnh tượng Phật. Chi tiết ở bài Đại Nhạn Tháp.
Muốn xếp các điểm này vào chuyến đi, xem du lịch Thiểm Tây. Danh sách điểm thuộc di sản thế giới ở Tây An có trong bài di sản UNESCO Thiểm Tây. Buổi tối, Đại Đường Bất Dạ Thành là khu phố đi bộ dựng theo phong cách Đường.
Từ vựng cần biết
| Việt | Hán | Pinyin |
|---|---|---|
| Trường An | 长安 | Cháng’ān |
| Phường | 坊 | fāng |
| Chợ Đông | 东市 | Dōngshì |
| Chợ Tây | 西市 | Xīshì |
| Chu Tước đại nhai | 朱雀大街 | Zhūquè Dàjiē |
| Hoàng thành | 皇城 | Huángchéng |
| Cung thành | 宫城 | Gōngchéng |
| Tiểu Nhạn Tháp | 小雁塔 | Xiǎoyàn Tǎ |
Hai thành phần khác của di sản Con đường Tơ lụa ở Tây An là Vị Ương Cung (未央宫, Wèiyāng Gōng) và chùa Hưng Giáo (兴教寺, Xīngjiào Sì). Nguồn chính thức là trang UNESCO.
Câu hỏi thường gặp
Trường An thời Đường có phải là thành phố lớn nhất thế giới không?
Trường An thuộc nhóm thành phố lớn nhất thế giới thời đó, cùng Constantinople và Baghdad. Wikipedia ghi có thời điểm Trường An là lớn nhất. Dân số trong tường thành ước 800.000–1.000.000 người, và sử sách quanh năm 750 gọi đây là “thành một triệu dân”.
Trường An thời Đường nay là thành phố nào?
Là Tây An, tỉnh Thiểm Tây. Thành Đường rộng hơn nhiều so với nội thành cũ. Tường thành Minh bạn thấy ngày nay chỉ bao khu từng là hoàng thành và cung thành, tức khoảng một phần tám diện tích thành Đường lúc cực thịnh.
Thành Trường An bị phá vào năm nào?
Năm 904, quân phiệt Chu Ôn ra lệnh dỡ nhà cửa, chở vật liệu sang Lạc Dương và buộc dân cùng vua Chiêu Tông dời đi. Trước đó thành đã bị tàn phá trong loạn An Lộc Sơn và cuộc nổi dậy của Hoàng Sào (881–883).
Ở Tây An nên xem gì để hiểu Trường An thời Đường?
Bắt đầu với Đại Minh Cung, nền cung của hoàng đế Đường, rồi Đại Nhạn Tháp. Hai nơi này nằm trong các điểm thành phần ở Tây An của di sản UNESCO Con đường Tơ lụa. Vé Đại Minh Cung 60 tệ, mở 08:30–18:00 từ 16/10 đến 14/04.
Thông tin cập nhật tháng 10/2026
Xem thêm
Mẹo ngữ pháp, từ vựng, chữ Hán và bài luyện đọc ngắn trên Facebook và TikTok.
Có thể bạn quan tâm
Về trang chủ →
Học Tiếng TrungTiếng Trung ở cửa khẩu: từ vựng nhập cảnh, hải quanTiếng Trung ở cửa khẩu: 34 từ vựng khai nhập cảnh, biên phòng, hải quan, 10 mẫu câu…Học Tiếng TrungTiếng Trung ở bệnh viện và hiệu thuốc: từ vựng, mẫu câuTiếng Trung ở bệnh viện và hiệu thuốc: 36 từ vựng đăng ký khám, khoa phòng, mua thuốc,…
Học Tiếng TrungTiếng Trung đi metro: từ vựng mua vé, tìm ga, chuyển tuyếnTiếng Trung đi metro: 36 từ vựng mua vé, tìm ga, chuyển tuyến, 10 mẫu câu và hội…
Học Tiếng TrungSố đếm và tiền tệ tiếng Trung: cách đọc giá, trả giá32 từ vựng số đếm, tiền tệ nhân dân tệ và 10 mẫu câu tiếng Trung để hỏi…
Học Tiếng TrungHỏi đường bằng tiếng Trung: từ vựng và mẫu câu chỉ đường35 từ vựng phương hướng, mốc đường và 10 mẫu câu tiếng Trung để hỏi đường, nghe chỉ…
Học Tiếng TrungTiếng Trung thanh toán Alipay, WeChat Pay: từ và câu cần biếtTừ vựng và 10 mẫu câu tiếng Trung để thanh toán bằng Alipay, WeChat Pay khi mua sắm,…