Người Hồi ở Tây An là cộng đồng có nguồn gốc một phần từ các thương nhân Ả Rập, Ba Tư và Trung Á theo Con đường Tơ lụa đến Trường An từ thời Đường; nhiều gia đình vẫn sống quanh Đại Thanh Chân Tự (化觉巷清真大寺, Huàjuéxiàng Qīngzhēn Dàsì), nhà thờ Hồi giáo được ghi là xây từ năm 742. Khách không theo đạo Hồi được vào các sân và vườn với vé 25 tệ (CNY) từ tháng 3 đến tháng 11, nhưng không vào gian cầu nguyện.

Quầy bán thịt quay và đồ nguội trong khu phố Hồi giáo Tây An
Quầy bán thịt quay và đồ nguội trong khu phố Hồi giáo Tây An. Ảnh: Alexey Komarov / Wikimedia Commons, CC BY-SA 4.0

Người Hồi ở Tây An đến từ đâu?

Hồi tộc (回族, Huízú) là một trong các dân tộc thiểu số lớn nhất Trung Quốc: cuộc điều tra dân số năm 2020 ghi 11.377.914 người, theo Wikipedia. Tổ tiên của họ gồm những người theo đạo Hồi từ nước ngoài đến Trung Quốc từ thời Đường; qua nhiều thế kỷ, họ kết hôn và hòa nhập với người Hán rồi hình thành một cộng đồng riêng.

Với Tây An, câu chuyện bắt đầu từ thành Trường An (长安, Cháng’ān), nơi thương nhân Ả Rập theo Con đường Tơ lụa đến định cư từ thời Đường. Về sau khu cư trú tập trung ở góc tây bắc thành, nay gọi là Hồi Phường (回坊, Huífāng). Tuyến thương mại này xem thêm ở Con đường Tơ lụa từ Trường An.

Hồi Phường là khu nào và có bao nhiêu người ở đó?

Hồi Phường nằm trong tường thành, quanh Cổ Lâu (鼓楼, Gǔlóu) và Chung Lâu (钟楼, Zhōnglóu), phía bắc Tây Đại Nhai (西大街, Xī Dàjiē). Du khách quen gọi khu này là Hồi Dân phố, còn phần ăn uống và lối vào cụ thể có ở bài Hồi Dân phố Tây An.

Số liệu dân cư khác nhau tuỳ năm và cách tính, nên mình ghi cả hai:

Năm / nguồnCon số
2003 (theo Wikipedia tiếng Trung)Khoảng 32.361 người Hồi giáo thuộc nhiều dân tộc, chiếm khoảng 49,8% số người Hồi giáo của Tây An
2010 (theo Wikipedia tiếng Anh)Khoảng 60.000 cư dân trong khu, hơn một nửa là người Hồi, phần còn lại chủ yếu là người Hán

Trước thời Càn Long (乾隆, Qiánlóng), khu có bảy nhà thờ và mười ba “phường” (坊, fāng, đơn vị cư trú quanh một nhà thờ). Ngày nay các nguồn ghi mười đến mười hai nhà thờ.

Đại lộ thẳng tắp hai bên cây xanh ở Tây An
Đại lộ thẳng tắp hai bên cây xanh ở Tây An. Ảnh: Fernando / Wikimedia Commons, CC BY-SA 2.0

Đại Thanh Chân Tự: lịch sử và điều gì khiến nơi này khác chùa Trung Quốc?

Theo các nguồn tham khảo, nhà thờ được xây dưới thời Đường Huyền Tông (唐玄宗, Táng Xuánzōng), năm Thiên Bảo (天宝, Tiānbǎo) thứ nhất, tức 742. Công trình thường thấy hôm nay chủ yếu là bản trùng tu thời Minh (từ 1392 trở đi), cộng thêm một số phần thời Thanh, nên bạn không đang nhìn kiến trúc thế kỷ 8.

Một vài điểm dễ nhận ra khi đi:

  • Trục đông–tây: các sân nối nhau theo hướng đông–tây, gian cầu nguyện ở cực tây và quay về hướng Mecca. Hầu hết đền chùa Trung Quốc xoay theo trục bắc–nam.
  • Mái ngói kiểu Trung Hoa: gian cầu nguyện lợp ngói xanh ngọc, không có mái vòm, không có tháp minaret.

Theo Wikipedia, nhà thờ được xếp hạng di tích trọng điểm quốc gia năm 1988. Với người Hồi Tây An, đây là nhà thờ trung tâm của cộng đồng.

Sạp bán đặc sản khô và hạt dẻ ở phố Hồi Dân, Tây An
Sạp bán đặc sản khô và hạt dẻ ở phố Hồi Dân, Tây An. Ảnh: Alexey Komarov / Wikimedia Commons, CC BY-SA 4.0

Vé, giờ mở cửa và cách đến Đại Thanh Chân Tự

Hạng mụcThông tin
Địa chỉ nên nhập vào bản đồ化觉巷30号 (Hóa Giác Hạng số 30), Tây An
Vé người lớn25 tệ (tháng 3–11), 15 tệ (tháng 12–2); vé sinh viên 12 tệ
Người theo đạo HồiMiễn phí
Giờ mởTừ khoảng 08:00; giờ đóng đổi theo mùa và các nguồn không thống nhất, xem giờ khi đến
Đặt vé trướcKhông, mua tại quầy cạnh cổng
MetroTuyến 2 đến ga Chung Lâu, cửa C, đi bộ khoảng 900 m

Lối vào nằm ở ngõ Hóa Giác (化觉巷, Huàjué Xiàng), rẽ ra từ phố Bắc Viện Môn (北院门, Běiyuànmén). Quanh đây có nhiều nhà thờ khác, nên hãy dùng địa chỉ trên thay vì gõ tên chung.

Giá chuyển sang mùa thấp từ tháng 12. Vì giờ đóng cửa chưa rõ, bạn nên đến trước 16:00 để đi trọn các sân. Nếu muốn gắn buổi ghé nhà thờ với Cổ Lâu và Chung Lâu, xem Chung Lâu và Cổ Lâu.

Chung Lâu Tây An và lối vòm phía dưới nhìn từ chính diện
Chung Lâu Tây An và lối vòm phía dưới nhìn từ chính diện. Ảnh: xiquinhosilva / Wikimedia Commons, CC BY 2.0

Người không theo đạo Hồi được vào những đâu?

Bạn được vào các sân, vườn và nhà bia, nơi có các tấm bia chữ Hán và chữ Ả Rập. Gian cầu nguyện và phòng tịnh thân không mở cho khách không theo đạo Hồi; bạn nhìn gian cầu nguyện từ hành lang và sân bên ngoài.

Thứ Sáu là ngày chính lễ (主麻, zhǔmá), sân đầy tín đồ quanh buổi trưa. Quy định với khách vào ngày này không thống nhất giữa các nguồn; hãy hỏi tại quầy vé và tránh quanh giờ trưa.

Con phố nhỏ có nhà cổ và người đi bộ ở Tây An
Con phố nhỏ có nhà cổ và người đi bộ ở Tây An. Ảnh: No machine-readable author provided. WolfgangMichel assumed (based on copyright / Wikimedia Commons, CC0

Quy tắc ứng xử khi ghé thăm nhà thờ và khu dân cư

Khu này vừa là nơi du khách ăn uống, vừa là khu dân cư và nơi cầu nguyện. Mấy điều sau giúp cả hai bên đỡ vướng:

  • Trang phục: che vai và đầu gối, tránh áo hai dây, quần hoặc váy ngắn.
  • Âm lượng: nói khẽ trong sân; không dùng loa ngoài hay phát video.
  • Chụp ảnh: quy định chụp trong nhà thờ không thống nhất giữa các nguồn, nên hỏi tại chỗ. Dù vậy, không chụp người đang cầu nguyện và xin phép trước khi chụp chân dung cư dân.
  • Thịt heo và rượu: không mang vào khuôn viên nhà thờ.

Ngoài Đại Thanh Chân Tự còn có nhà thờ Đại Học Tập Hạng (大学习巷清真寺, Dàxuéxí Xiàng Qīngzhēnsì), địa chỉ Đại Học Tập Hạng số 94. Chỉ một nguồn (Qunar) ghi giờ mở 08:00–19:00 và bia ký năm 705; giá vé chưa rõ. Hãy xem biển báo ở cổng khi đến.

“Thanh chân” nghĩa là gì trên thực đơn?

Chữ 清真 (qīngzhēn, “trong sạch và chân thật”) là cách Trung Quốc gọi đồ ăn và cơ sở tuân thủ quy tắc ăn uống của đạo Hồi, tương đương “halal”. Quán có biển này thường bán thịt cừu và thịt bò, không bán thịt heo. Món cụ thể và giá nằm ở ăn gì ở Hồi Dân phố.

Phố ăn đêm với biển quán ăn ở khu ẩm thực Tây An
Phố ăn đêm với biển quán ăn ở khu ẩm thực Tây An. Ảnh: Liuxingy / Wikimedia Commons, CC BY-SA 4.0
ViệtHánpinyin
Người Hồi / Hồi tộc回族Huízú
Nhà thờ Hồi giáo清真寺qīngzhēnsì
Thánh lễ thứ Sáu主麻zhǔmá
Tôi không ăn thịt cừu我不吃羊肉wǒ bù chī yángròu
Có thể chụp ảnh không?可以拍照吗?kěyǐ pāizhào ma
Món này có thịt heo không?这个有猪肉吗?zhège yǒu zhūròu ma

Nếu không ăn được thịt cừu, chọn lương bì (凉皮, liángpí) hoặc mì chay; thêm câu gọi món ở tiếng Trung gọi món Tây An.

Quầy bán lương bì dưới lều xanh ở Tây An
Quầy bán lương bì dưới lều xanh ở Tây An. Ảnh: Suiren2022 / Wikimedia Commons, CC BY-SA 4.0

Muốn đặt Hồi Phường vào cả chuyến, xem du lịch Thiểm Tây.

Câu hỏi thường gặp

Người Hồi ở Tây An là ai?

Họ là người Hồi tộc theo đạo Hồi, có nguồn gốc một phần từ thương nhân Ả Rập, Ba Tư và Trung Á đến Trường An từ thời Đường. Cộng đồng tập trung ở Hồi Phường, quanh Đại Thanh Chân Tự, trong tường thành Tây An; khu này vừa là nơi ở, vừa là nơi cầu nguyện hằng ngày.

Người không theo đạo Hồi có vào Đại Thanh Chân Tự được không?

Có, nhưng chỉ vào các sân, vườn và nhà bia; gian cầu nguyện và phòng tịnh thân không mở cho khách. Vé 25 tệ từ tháng 3 đến tháng 11, 15 tệ từ tháng 12 đến tháng 2, mua tại quầy cạnh cổng, không cần đặt trước.

Nên mặc gì và chụp ảnh thế nào?

Che vai và đầu gối, nói khẽ trong sân. Quy định chụp ảnh không thống nhất giữa các nguồn, nên hỏi tại quầy vé và làm theo biển báo. Dù vậy, không chụp người đang cầu nguyện và xin phép trước khi chụp chân dung cư dân.

Đại Thanh Chân Tự có thật sự xây từ năm 742 không?

Các nguồn ghi nhà thờ được lập năm 742, thời Đường Huyền Tông. Công trình hiện còn chủ yếu là bản trùng tu thời Minh từ năm 1392, kèm một số phần thời Thanh, nên 742 là năm khởi lập chứ không phải tuổi các toà nhà bạn thấy.

Thông tin cập nhật tháng 10/2026

Xem thêm

Học tiếng Trung mỗi ngày cùng 5P TIẾNG TRUNG

Mẹo ngữ pháp, từ vựng, chữ Hán và bài luyện đọc ngắn trên Facebook và TikTok.

Có thể bạn quan tâm

Về trang chủ →